ĐIỂM MỚI THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN NĂM 2026 SAU KHI QUỐC HỘI THÔNG QUA LUẬT SỬA ĐỔI
Dưới đây là tóm tắt điểm mới Luật Thuế TNCN 2025 thông qua sáng 10/12/2025 bao gồm những nội dung nổi bật sau:
(1) Nâng mức doanh thu nộp thuế hộ kinh doanh 2026 lên 500 triệu/năm
Theo đó, Luật Thuế TNCN 2025 đã điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm và cho trừ mức này trước khi tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu.
Đồng thời điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng tương ứng lên 500 triệu.
(2) Bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng.
Theo đó, áp dụng thuế suất 15% tương tự như thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm. Đồng thời, quy định các cá nhân này được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập.
1. Tóm tắt cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 theo Luật Thuế TNCN 2025 thông qua sáng 10/12/2025
Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, sáng 10/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội làm việc tại hội trường, biểu quyết thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), với 92,6% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.
Theo đó, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) hay còn gọi là Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã chính thức được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, sáng 10/12 với 92,6% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.
Theo đó, liên quan đến cách tính thuế hộ kinh doanh 2026, Luật Thuế TNCN số 109 năm 2025 có những quy định sau:
(1) Điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm và cho trừ mức này trước khi tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu. Đồng thời điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng tương ứng lên 500 triệu.
(2) Bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng. Áp dụng thuế suất 15% tương tự như thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm. Đồng thời, quy định các cá nhân này được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập.
Từ đó, tóm tắt cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 theo Luật Thuế TNCN 2025 như sau:
(1) Doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh 2026 là trên 500 triệu/năm.
(2) Được trừ mức 500 triệu khi nộp thuế trên tỷ lệ doanh thu
Nói một cách dễ hiểu, doanh thu nộp thuế của hộ kinh doanh được trừ 500 triệu trước khi tính thuế.
Ví dụ: Hộ kinh doanh có doanh thu 600 triệu/năm
- Theo quy định hiện hiện hành: tiền thuế phải nộp = 600 triệu X thuế suất
- Từ năm 2026, tiền thuế TNCN phải nộp = (600 – 500) triệu X thuế suất
(3) Hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu được nộp thuế trên phần lợi nhuận nếu xác định được chi phí
Cụ thể hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu nếu xác định được doanh thu, chi phí thì nộp thuế trên phần lãi (doanh thu – chi phí).
Khi đó, công thức tính thuế hộ kinh doanh 2026 = (doanh thu – chi phí) x thuế suất 15% (nếu doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ) hoặc 17% (nếu doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ) hoặc 20% (nếu doanh thu trên 50 tỷ).
Ví dụ: Hộ kinh doanh có doanh thu 2 tỷ đồng xác định được chi phi hợp lý là 1,5 tỷ, lợi nhuận thu được là 500 triệu đồng.
Khi đó, thuế TNCN hộ kinh doanh phải nộp là 500 triệu x 15% = 75 triệu/năm.
Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng nếu không xác định được chi phí thì tiếp tục thực hiện nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu như hiện hành (với các mức thuế suất 0.5%, 1%, 2% tùy theo ngành nghề).
Lưu ý: Đối với thuế thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản sẽ không áp dụng tình thuế trên lợi nhuận.
(Theo Điều 7 Luật Thuế TNCN 2025 mới nhất)
(3) Giảm thuế suất biểu thuế lũy tiến 2026
Biểu thuế đã được chỉnh lý theo hướng giảm thuế suất ở một số bậc nhằm đảm bảo tính hợp lý, tránh tăng đột ngột và tạo động lực cho người lao động. Cụ thể, giảm mức thuế suất 15% ở bậc 2 xuống 10% và thuế suất 25% ở bậc 3 xuống 20%.
Cụ thể như sau:
|
Bậc thuế |
Phần thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng) |
Phần thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) |
Thuế suất (%) |
|
1 |
Đến 120 |
Đến 10 |
5 |
|
2 |
Trên 120 đến 360 |
Trên 10 đến 30 |
10 |
|
3 |
Trên 360 đến 720 |
Trên 30 đến 60 |
20 |
|
4 |
Trên 720 đến 1.200 |
Trên 60 đến 100 |
30 |
|
5 |
Trên 1.200 |
Trên 100 |
35 |
(4) Về mức giảm trừ gia cảnh 2026
Chính phủ đã đưa mức giảm trừ gia cảnh quy định tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân.
Theo đó, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng; cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng vào quy định tại dự thảo luật.
Đồng thời, dự thảo luật giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này trên cơ sở biến động của giá cả, thu nhập để đảm bảo phù hợp, linh hoạt với tình hình kinh tế xã hội của từng thời kỳ.
(5) Về thuế đối với chuyển nhượng vàng:
Dự thảo luật quy định thu thuế đối với vàng miếng với mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.
Giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng.
Việc giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế nhằm loại trừ trường hợp cá nhân mua, bán vàng cho mục đích tiết kiệm, cất giữ, không vì mục đích kinh doanh.
2. Cách tính thuế TNCN 2026 từ tiền lương tiền công và ví dụ minh họa
Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (có hiệu lực từ 01/01/2026), mức thu nhập đóng thuế TNCN 2026 là trên 186 triệu đồng/năm (tương ứng với 15,5 triệu đồng/tháng).
Theo đó, đối với cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập đóng thuế từ tiền lương, tiền công trên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đối với các cá nhân có người phụ thuộc sẽ được giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Cụ thể cách tính thuế TNCN 2026 đối với cá nhân cư trú như sau:
Thuế TNCN 2026 phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất
Trong đó:
- Thu nhập tính thuế:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ
+ Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập - Các khoản được miễn
+ Các khoản giảm trừ gồm giảm trừ cá nhân (15,5 triệu/tháng) và giảm trừ người phụ thuộc (6,2 triệu/tháng/người phụ thuộc), các khoản bảo hiểm bắt buộc.
- Thuế suất: Thuế suất từ tiền lương, tiền công được tính theo bảng sau:
|
Bậc thuế |
Phần thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng) |
Phần thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) |
Thuế suất (%) |
|
1 |
Đến 120 |
Đến 10 |
5 |
|
2 |
Trên 120 đến 360 |
Trên 10 đến 30 |
10 |
|
3 |
Trên 360 đến 720 |
Trên 30 đến 60 |
20 |
|
4 |
Trên 720 đến 1.200 |
Trên 60 đến 100 |
30 |
|
5 |
Trên 1.200 |
Trên 100 |
35 |
3. Cách tính mức giảm trừ gia cảnh 2026
Cách tính giảm trừ gia cảnh 2026 khi tính thuế thu nhập cá nhân được thực hiện theo 3 bước sau:
Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế: Tính tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công mà đối tượng nộp thuế nhận được trong kỳ tính thuế.
Bước 2: Áp dụng giảm trừ cho bản thân: Trừ đi mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng.
Bước 3: Áp dụng giảm trừ cho người phụ thuộc: Trừ đi 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký.
(Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15)
Như vậy:
Mức giảm trừ gia cảnh = Giảm trừ bản thân + Giảm trừ người phụ thuộc
Theo đó có thể thấy, từ năm 2026, cá nhân không có người phụ thuộc có thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc từ trên 15,5 triệu đồng/tháng mới phải đóng thuế TNCN. Trường hợp cá nhân có 01 người phụ thuộc thì có thu nhập trên 21,7 triệu/tháng mới phải đóng thuế TNCN.